Mefer / Greinar

Flagsleg hfnijlfun

Jnas vi geklofa a stra. ru hvoru heyrir hann myndaar raddir og einnig skja ranghugmyndir hann. Jnas br einn herbergi ti b og nnast enga kunningja ea vini. Einu tengsl hans vi ara en fagflk eru vi gamla foreldra sem hann nar me smhringingum oft dag. Hugsanatruflanir h Jnasi og gera honum erfitt um vik a finna vieigandi umruefni. Jnas erfitt me tjskipti og finnst flk misskilja a sem hann segir. etta leiir til ess a hann einangrar sig enn frekar.

unglyndi skir oft Jnnu. egar svo httar til talar hn lgum rmi og lflausan htt. Umruefnin eru helst bundin vi hana sjlfa og einkum vi dkku hliarnar. Hn fr sfellt frri kunningja heimskn og eir staldra stutt vi egar eir koma. Hn segir vi sjlfa sig a etta s skp elilegt, hn s leiinleg og alla stai mguleg. essar hugsanir f svo hana a hn vill helst ekki umgangast nokkurn mann.

Jnna og Jnas eru um margt lk en eiga a sammerkt a samskiptavandi hrjir au. etta eykur annan vanda sem Jnas og Jnna eiga vi a glma.

Gern vandkvi svo sem geklofi og unglyndi tengjast iulega erfileikum samskiptum. Vitanlega eru slkir erfileikar ekki einskorair vi gesjka, en eir eru oft alvarlegri og afdrifarkari hj eim en rum. Einkum eru samskiptaerfileikar mjg algengur fylgifiskur geklofa. mis einkenni sjkdmsins eru beinlnis au a geklofasjklingum reynist erfitt a skilja ara og tj sig.

Einnig hefur s einangrun fr daglegu amstri sem gjarnan fylgir geklofa fr me sr a flagslegri frni hrakar ea hn nr ekki a roskast. Afleiingin er enn frekari einangrun og bjargarleysi vi a n fram markmium snum samskiptum vi anna flk.

Flagsleg hfnijlfun hefur sustu rum komi fram sjnarsvii sem liur mefer flks sem jist af meiri httar gesjkdmum. jlfuninni hefur ur veri beitt me gum rangri til ess a auka frni samskiptum hj flki sem af msum stum hefur urft slku a halda. Hr m nefna stjrnendur, slumenn og ara sem vilja slpa hegun sna ea vilja finna til meira ryggis umgengni vi anna flk. jlfunin byggist viamiklum rannsknum sem gerar hafa veri innan flagsslfrinnar v hvernig vi frum a v a skilja ea misskilja hvort anna, leysa r greiningi og hega okkur ann htt a bi vi sjlf og arir megi vel vi una. S hugmynd sem br a baki jlfun gesjkra er engu frbrugin annarri jlfun flagslegri hfni, enda tt aferir r sem beitt er taki mi af eim srstku vandamlum sem eir eiga vi a stra.

Markmi jlfunar flagslegri hfni gesjkra er a rjfa vtahring ar sem samskiptaerfileikar magna gern einkenni, en um lei a bta lf eirra almennt. Flagsleg hfnijlfun lknar ekki geklofa en getur engu a sur gert skjlstinginn betur stakk binn til a takast vi sjkdminn og leitt til ess a neikv hrif hans vera vgari en ella.

Hva er flagsleg hfni?

Skilgreina m flagslega hfni sem "hfni til a tj bi jkvar og neikvar tilfinningar samskiptum . . . hn felst vieigandi hegun mia vi astur annig a samrmi s milli tjningar orum og n ora. S sem er flagslega hfur ttar sig vel astum og gerir sr grein fyrir v hvenr lklegt s a hegun hans mti jkvum vibrgum". Meginforsenda jlfunar flagslegri hfni er a hana s hgt a lra sem hverja ara hegun, tt nmi reynist flki mismunandi erfitt. au markmi sem stefnt er a jlfuninni taka mi af v.

Flagslegri hfni er oft skipt rj megintti sem gagnlegt er a hafa huga egar fjalla er um samskiptavanda gesjkra. eir eru:

Tjningarhfni er hfni til a tj sig vi ara. Hr er bi tt vi tjningu orum og n ora, tjningu eigin tilfinninga, ska ea skoana. Agreina m erfileika raddbeitingu, svipbrigum og innihaldi ess sem sagt er. Algengt er a unglyndir tji sig svipbrigalaust en a dregur vitanlega r virkni eirra skilaboa sem eir senda fr sr. Dmi: Jnna talar annig vi kunningja sna a erfitt er a greina oraskil. Hn horfir lka gaupnir sr egar hn talar, svo eir eiga erfitt me a tta sig v hvort hn meinar a sem hn segir.

Tlkunarhfni er hfni til a tlka or, lti og hegun annarra. Dmi um etta er a unglyndir draga of almennar lyktanir um vihorf flks til sn af einstkum neikvum vibrgum. Anna dmi um erfileika essu svii er tilhneiging til a rangtlka svipbrigi flks. a er algengt a flk sem vi geklofa a stra eigi erfitt me a tlka rtt tilfinningar annarra sem tjar eru me svipbrigum. a gefur augalei a ryggi tlkun hefur oft fr me sr a snura hleypur rinn samskiptum. Tkum Jnas sem dmi. egar hann er heimskn hj foreldrum snum gengur hann illa um, skilur matarleifar eftir inni stofu og stillir tvarpstki alltof htt. Foreldrar Jnasar bija hann um a breyta essu en hann erfitt me a gera sr grein fyrir alvrunni orum eirra og svip. etta leiir til ess a au fyllast pirringi og reii eirra brst t hamslausum skunum. etta hefur au hrif Jnas a hann dregur sig enn lengra inn skel sna.

Hfni til a bregast vi samrmi vi astur. Sem dmi m nefna a velja hva best s a segja vi Ptur ea Pl, vi brkaup ea tfr. a er a segja hfni til ess a velta fyrir sr margs konar mguleikum til athafna og velja r eim. Vandi Jnasar birtist hr v a hann talar um veikindi sn jafnt vi fagflk og kunnuga strt.

Undirbningur jlfunar flagslegri hfni

Meginforsenda jlfunar flagslegri hfni er a hana s hgt a lra eins og hverja ara hegun. Fyrsta skrefi er a kanna svo vel sem aui er hvar skrinn kreppir hj skjlstingnum. Upplsinga um etta er afla fyrsta lagi me v a f mat hans sjlfs essu, bi me vitlum og spurningalistum. ru lagi er oft byggt mati ttingja ea starfsflks deildum ar sem skjlstingur kann a vistast. Auk essa er oft ger nkvm athugun hegun hans hlutverkaleik vi svisettar astur sem tla m a skipti hann mli. Hegun hans orum og n ora er metin me tilliti til ess hvernig honum tekst a gera a sem hann tlai sr. Sast en ekki sst er reynt a meta hva honum sjlfum fannst um frammistu sna.

Ltum nokkur dmi um a hvernig flagsleg hfni Jnasar er metin.

Tjningarhfni:

  • Hversu skrt orar Jnas a sem hann vi?
  • Hversu vel gefa svipbrigi til kynna a sem hann vi?
  • Talar Jnas of lgt, of htt ea of blbrigalti?

Tlkunarhfni:

  • Hversu vel skilur Jnas au or sem vi hann eru sg?
  • Hversu vel tekst Jnasi a meta tilfinningar vimlanda af svipbrigum og raddbl?
  • Hversu vel tekst Jnasi a meta astur?
  • Horfir Jnas of miki (starir) ea of lti vimlanda?

Hfni til a bregast vi samrmi vi astur:

  • Hversu vel tekst Jnasi a setja sr markmi t fr mati astum, t.d. a breyta hegun t fr vibrgum vimlanda?

A velja markmi fyrir jlfun

egar markmi eru valin fyrir flagslega hfnijlfun er mikilvgt a a s gert me skipulegum htti og byggist mati eins og v sem ur var lst. Markmiin verur einnig a velja annig a skjlstingur geti liti au sem markmi sn. a hjlpar til vi a vekja huga hans og tryggja a s vinningur sem nst skipti hann mli. Eftirfarandi sjnarmi eru meal eirra sem hafa ber huga vi vali:

1) A lklegt megi telja a markmii nist. Mikilvgt er a byrja markmium sem ekki eru of hleit. au m san endurskoa ljsi reynslunnar.

Dmi: Jnna reynir a n tkum v a horfa flk egar hn talar ur en hn stefnir a v a halda ru.

2) A s hegun sem reynt er a n tkum s lkleg til ess a koma oft a notum.

Dmi: Jnas fr jlfun v a hefja samrur fremur en jlfun v a bija um kauphkkun.

3) A hegunin s lkleg til ess a skila rangri fljtlega.

Dmi: Jnna br sig undir a tala vi mann sem hn hittir eftir viku, fremur en mann sem hn hittir eftir r.

4) A hegunin s lkleg til a mta jkvum vibrgum. etta er einkum mikilvgt upphafi jlfunar mean skjlstingur er a prfa hvort til einhvers s a reyna.

Dmi: Jnna undirbr a tj vinarhug sem hn ber til einhvers ur en hn br sig undir a segja frnku sinni til syndanna.

5) A hegunin sem skjlstingur tlar a tileinka sr s vel skilgreind og afmrku. annig verur auveldara a gera sr grein fyrir v hvert er veri a stefna og hvernig miar.

Dmi: Jnas stefnir a v a tj foreldrum snum hversu mjg gagnrni eirra srir hann, fremur en a v a vera almennt opnari um tilfinningar snar.

Hvernig fer jlfun fram?

A loknu mati og skilgreiningu markmia er teki til vi jlfun, yfirleitt hpi flks sem vi sambrileg en ekki endilega sams konar vandaml a stra. Til ess a jlfunin skili rangri er afar mikilvgt a skjlstingurinn s tilbinn a reyna essa lei og hafi a.m.k. nokkra tr a hn gagnist honum.

jlfunartlun Jnasar gti liti annig t:

1.        Lra a tlka svipbrigi foreldra sinna annig a ekki hljtist af misskilningur.

1.        Tj ngju sna me gagnrni foreldra orum sta ess a skella hurum.

2.        Hefja samrur vi ngranna um daginn og veginn.

3.        Hafa frumkvi a v a fara b me kunningja snum.

egar jlfunin hefst er mikilvgt a ll skilabo fr kennara su skr. Lg er hersla a byggja upp hfni stig af stigi, ar sem erfiari vifangsefni koma til sgu egar skjlstingar eru farnir a ra vel vi hin einfaldari. Vi jlfun er beitt margs konar aferum. Vi skulum lta nokkur dmi.

Fyrirmyndir: Kennari ea arar fyrirmyndir (t.d. myndbandi) sna hegun sem tlunin er a n tkum . etta er mikilvgt, bi til ess a sna a hegunin er mguleg og hver hrif hn hefur sem hn beinist a. Kennari snir Jnasi hvernig hgt er a tj ngju me gagnrni skran og yfirvegaan htt.

Hlutverkaleikur: Skjlstingur prfar hegun sem hann hefur s. Hann reynir kvena tti og san hegunina heild (t.d. a hefja samrur). Hr getur hann reynt sig og slpa hegun sem hann ber kvboga fyrir vi astur ar sem hann finnur til ryggis. Kennari leikur foreldra Jnasar egar hann reynir a segja eim hversu srt honum ykir a au gagnrna hann fyrir a vera ekki vinnu. Jnas reynir a koma snum sjnarmium til skila og jafnframt a meta vibrg foreldra af orum eirra og ltbragi.

Tlkun og samrur: Nokkrum tma hverri kennslustund er vari til umrna um a hvenr tiltekin hegun sem veri er a jlfa eigi vi og hvaa tilgangi hn jni. etta er gert til ess a skerpa skilning flagslegum astum og eim venjum sem ar rkja.

Endurvarp/styrking: Kennari bendir tti hegun skjlstings sem betur mttu fara en styrkir um lei frammistu sem er rtta tt. etta er hvort tveggja mikilvgt. Kennari bendir Jnasi a heppilegra geti veri a hkka ea lkka rminn egar hann tjir ngju sna, en tekur einnig fram a Jnas tji sig mjg skrt orum um a sem honum liggur hjarta.

Heimavinna: Miklu skiptir a tengja jlfun flagslegri hfni vi daglegt lf skjlstings. a er eitt a hefja samrur vi kennara ea ara tttakendur jlfun og anna og erfiara a gera slkt t.d. vi kunnuga samkvmi. etta skref arf hins vegar a stga til ess a jlfun flagslegri hfni komi a tiltluum notum. etta er oft erfitt skref en v auveldara sem undirbningur er traustari.

Flagsleg hfnijlfun og astur skjlstings

Hr a framan hefur lti veri viki a hinu flagslega samhengi sem skjlstingur jlfun hrrist . En flagsleg hfnijlfun er yfirleitt til ltils nema hn s hluti af vtkari agerum og jlfuninni s teki mi af eim. Sem dmi m nefna nausyn ess a skoa og jafnvel veita asto vi tjskipti og samskipti fjlskyldu vikomandi. etta getur skipt skpum ar sem einstaklingarnir kunna afvitandi a stula a fullngjandi tjskiptavenjum hver hj rum.

er mikilvgt a skilja a sjkdmur Jnasar er ekki bara lag fyrir hann, heldur einnig fjlskyldu hans. lag fjlskylduna stafar ekki sst af vissu um hvernig beri a bregast vi Jnasi. Foreldrar hans eru bnir a gefast upp a tj tilfinningar snar til ess sem hann gerir, nema reiikstum. etta gerir hann enn nmari a sem au eiga vi. Rannsknir hafa snt a flagsleg hfnijlfun gefur mun betri rangur ef fjlskyldumefer fer fram samhlia.

er nausynlegt a flagsleg hfnijlfun taki mi af eim markmium sem skjlstingurinn hefur, t.d. sambandi vi bsetu, vinnu og samskipti og s vettvangur til ess a hjlpa honum til a marka stefnu eim efnum. Hr er rf fyrir sveigjanleika og yfirsn.

rangur flagslegrar hfnijlfunar

Niurstur fjlda rannskna rangri flagslegrar hfnijlfunar hafa komi fram undanfrnum rum. r benda tvrtt til ess a jlfunin s gagnleg, jafnvel mjg gagnleg, fyrir fjlda sjklinga, tt hn s vitanlega ekki allra meina bt. Lklegt virist vera a jlfunin hafi jkv hrif a sem henni er fyrst og fremst tla a hafa hrif , .e.a.s. flagslega hfni. Einnig benda rannsknir til ess a hrif su til staar ef horft er til annarra einkenna ea fjlda innlagna.

msum spurningum er samt svara. Ekki er ng vita um a hversu vel hin aukna flagslega hfni sem skjlstingar sna umgengni vi kennara kemur ljs daglegu lfi eirra og hversu stug hn er til lengri tma liti. Einnig er ekki fyllilega ljst hvaa einstaklingum slk jlfun ntist best, og hvers vegna. Loks er enn huldu hvort jlfunin hefur raun au hrif a lf skjlstinga veri betra og ngjulegra, en a skiptir vitaskuld mestu mli. S rangur sem nst hefur me flagslegri hfnijlfun bendir engu a sur tt a auka megi hfni flks til ess a takmarka hrif gesjkdma lf ess. etta vekur vonir um enn betri rangur me aukinni reynslu og rannsknum.

Jakob Smri, slfringur

.

 

Til baka

 


Copyright 2004, Persna.is. Allur rttur skilinn.