Greinar

Mikil Kffnneysla hefur bein hrif ...

Mynd

Mikil Kffnneysla hefur bein hrif að auka lkur kvða og streituviðbrögðum

 

Koffn getur haft mikil hrif kvða og eru meira að segja mörg dæmi þess þar sem of mikil koffnneysla virðist hreinlega hafa framkallað  ofsakvðaköst hj flki.  Þrtt fyrir að við getum ekki talað um raunverulega fkn koffndrykki þ er koffn örvandi efni sem getur verið gætt og hressandi hfi.  Eins og með margt annað getur koffn, sem neytt er hfi, verið mjög hollt og auk þess valdið töluverðri vanlðan. 

Margir segja að þeir vakni raun ekki fyrr en eftir fyrsta kaffibollann morgnana.  Talað er um að  “koma sér aðeins gang” með kaffi (koffndrykk) fyrir amstur dagsins.  Þegar við erum að “örva okkur af stað” með einum kaffibolla eða einni kkds erum við að framkalla eitthvað sem við gætum kallað jkvæða streitu og getur verið nokkuð hressandi fyrir flest okkar.  Þegar við höfum hinsvegar skellt okkur talsvert fleirum kaffibollum og kkdsum, þ m raun segja að við séum komin yfir það að n okkur aukinn kraft til framkvæmda.  Það er, við aukna koffnneyslu dregur r einbeitingu og afköst minnka og við erum ekki lengur að ba til jkvæða streitu heldur er streitan orðin neikvæð.  Það virðist auk þess vera þannig að við meira lag drekkur flk meira koffn, einmitt þegar það ætti að vera að draga r koffnmagninu. 

Það er ekki einungis þannig að við séum oft ekkert sérlega meðvituð um hvort koffnið sé að hjlpa okkur, og hvenær jkvæð streita breytist neikvæða, heldur eru einnig margar þversagnir hugmyndum okkar.  Ein þeirra er hugmynd okkar um tengsl kaffis við slökun!  Maður hefur heyrt flk fullyrða að þeir slaki við koffndrykkju og margir hafa sagt eða heyrt einhvern segja setningar eins og “ég ætla að f mér kaffi og sg til að slaka fyrir þetta erfiða smtal”.  Bæði eru þetta raun örvandi efni sem geta valdið kvða, og þv er raun mögulegt (lfeðlislega) að slaka við notkun þessara efna.  Ef það er eitthvað sem fær flk til að slaka (við notkun koffndrykkja), er það raun eitthvað annað en drykkurinn sjlfur (slakandi hugsanir, það að setjast niður, randi tnlist, öndun eða trin að vera að slaka ) sem veldur slökuninni.  Koffnið sjlft dregur r slökuninni ef eitthvað er og til lengri tma eykur streitu og kvðaeinkenni.

Eitt af þv sem hefur hrif aukinn kvða vegna koffeins, er hversu lengi koffn er að fara r lkamanum hj okkur.  M ætla að koffn r einum kaffibolla eða hlfsltra af kk sé 5-6 daga að hverfa r lkamanum!!  Gefur það þv auga leið að einstaklingur sem drekkur t.d. 8-9 bolla af kaffi dag auk 1 ltra af kk sé sfellt að “safna” sig koffni og auki þar af leiðandi streitu og kvða hj sér.

            Margir sem leita hafa til mn meðferð vegna kvðavandamla, og hafa farið að skoða hrif koffns kvða hj sér, hafa oft upphafi sagt að þeir telji að koffeinið hafi ekki hrif kvðann sinn heldur stjrnist hann eingöngu af öðrum þttum.  g hef sðan lagt fyrir kveðið verkefni, til að fylgjast með koffnneyslunni annarsvegar og kvða hinsvegar, og það er trlegt hvað kvðinn virðist breytast takt við breytingar koffnneyslunni.  Það er, þv meiri koffnneysla þv meiri kvði, og þv minni koffnneysla þv minni kvði, hð öðrum þttum. 

En hvar er þ þessi gullni meðalvegur sem við viljum oft n og hvað er hfleg neysla koffeins?  Þv getur verið erfitt að svara, þar sem við virðumst vera mismunandi næm fyrir hrifum koffns streitu og kvða.  Það sem gæti verið hæfilegt fyrir einn getur verið of mikið fyrir annan.  Almennt er oft talað um að 2-3 bollar dag gæti verið hæfileg neysla kaffis fyrir “meðalmanninn”.  g man lka eftir þv að hafa einhverntmann séð viðtal við “kaffisérfræðing” sem lagði herslu að f sér “gott kaffi” stað þess að vera að “sulla” liðlangan daginn “hefðbundinni upphellingu”.  Það hljmaði mjög vel fannst mér og styð ég þv trmingu kaffikönnum (hitakönnur) og vill leggja herslu að hita sér aðeins ltið kaffi einu og þ að njta hvers bolla fyrir sig!

 

 

Björn Harðarson

Slfræðingur

 

Lesa nnar

Arar greinar

Streitustjrnun erfium tmum
Ofsahrsla meal barna og unglinga
rtta og rhyggja hj brnum
Atvinnuleysi og (van)lan
Feiminn vagblara

Skoa allar greinar Kvi

Skoanaknnun

Hefur lit lkama ns mikil hrif hvernig r lur me sjlfa/n ig ?
Svarmguleikar

Skrning pstlista

Tlvupstfang
Skru ig pstlista persona.is til a f frttir og tilkynningar fr okkur framtinni.