Svefn / Greinar

Svefntruflanir og slęmar svefnvenjur

Slęmar svefnvenjur geta valdiš syfju aš degi. Fólk sefur ešlilega, en fer seint aš sofa og vaknar snemma til aš fara til vinnu eša ķ skóla. Žaš leggur sig ef til vill lengi į daginn, sem żtir undir žaš aš viškomandi er ekki syfjašur fyrr en sķšar um nóttina. Žetta į viš um marga hér į Ķslandi, einkum skólafólk. Annaš dęmi um slęma svefnvenju er aš drekka kaffi seint į kvöldin. Žetta seinkar syfju og žar af leišandi styttir nętursvefninn.

Svefntruflanir orsaka óendurnęrandi svefn. Helstu svefntruflanirnar eru svefnleysi og kęfisvefn og verša žeim gerš frekari skil hér aš nešan, en einnig mį nefna svefnsżki, fótaóeirš ķ svefni og svefngöngur, svo fįeitt sé nefnt. Svefntruflanir koma nišur į svefngęšunum og valda aukinni dagsyfju. Svefntruflanir eru mun algengari en fólk gerir sér grein fyrir. Allt of oft hefur svefninn veriš tekinn sem sjįlfsagšur hlutur, helst vegna žess aš svefnmagn hefur veriš lagt til jafns į viš svefngęši. Žetta žarf aš leišrétta. Žaš er ekki endilega spurning um hversu lengi mašur sefur, heldur hversu vel er sofiš. Einnig hefur of oft veriš litiš į žaš sem kost aš geta sofnaš hvar sem er og hvenęr sem er. Žvert į móti bendir slķkt til žess aš viškomandi bśi viš mikla dagsyfju.

Svefnleysi er žegar mašur getur ekki sofnaš žó mašur vilji. Fólk sem žjįist af svefnleysi er mjög žreytt allan daginn, og į kvöldin vill žaš gjarnan sofna, en um leiš og lagst er į koddann žį vaknar žaš. Viš tekur barįtta um aš festa svefn, žaš byltir sér fram og tilbaka ķ rśminu en įn įrangurs. Viš žetta skapast vķtahringur žar sem įhyggjur af žvķ aš geta ekki sofiš valda žvķ aš viškomandi į enn erfišara meš aš sofna. Sama ferliš endurtekur sig kvöld eftir kvöld.

Einnig er vel hęgt aš sofa ķ įtta klukkustundir en hvķlast nęstum ekkert. Žetta hendir til dęmis žį sem žjįst af kęfisvefni. Kęfisvefn er žegar mašur hęttir aš anda ķ svefni. Oft fylgja hįvęrar hrotur kęfisvefni, en hrotur eru meš fyrstu einkennum kęfisvefns. Fólk meš kęfisvefn į aušvelt meš aš sofna, en vegna žess aš žeir hętta aš anda ķ svefni og hlutfall sśrefnis ķ blóšinu minnkar, bregst lķkaminn viš meš žvķ aš vekja viškomandi ķ nokkrar sekśndur ķ senn. Žetta er nóg til aš koma önduninni aftur af staš, en nęgilega stutt til žess aš viškomandi įtti sig ekki į žessu. Žaš eru ekki alltaf bein tengsl milli žess aš hrjóta og žess aš vera meš kęfisvefn. Hrotur geta veriš til stašar įn žess aš viškomandi sé meš kęfisvefn, en hrotur eru fyrstu einkennin. Öndunarhlé geta veriš endurtekin nokkur hundruš sinnum yfir nóttina. Žetta veldur žvķ aš viškomandi nęr sjaldnar djśpum svefni og hvķlist žvķ sķšur. Rannsóknir eru nś farnar aš tengja kęfisvefn viš żmsa hjarta- og ęšasjśkdóma, svo sem hjartaįföll og heilablóšföll. Sķendurtekin öndunarhlé setja mikiš įlag į hjarta- og ęšakerfiš, žannig aš ekki er aš undra aš eitthvaš lįti undan aš lokum, sé ekkert ašhafst. Žaš sem er hvaš alvarlegast viš žennan sjśkdóm er aš žeir sem žjįst af honum vita ekki endilega af honum. Žaš eina sem žeir vita er aš žeir lögšust į koddann og sofnušu mjög fljótlega, en vöknušu žreyttir og óendurnęršir daginn eftir, oft meš höfušverk sem lagast ekki fyrr en um sķšmorgun eša hįdegisbil, žegar dęgursveiflan og kaffidrykkjan hefur sagt til sķn. Žaš eina sem žeir frétta af sķnum svefni er aš makinn kvartar undan hrotunum og er kannski farinn aš sofa frammi ķ stofu.

 

Til baka

Prentvęn śtgįfa 

Skošanakönnun

Hefur ślit lķkama žķns mikil įhrif į hvernig žér lķšur meš sjįlfa/n žig ?
Svarmöguleikar

Skrįning į póstlista

Tölvupóstfang
Skrįšu žig į póstlista persona.is til aš fį fréttir og tilkynningar frį okkur ķ framtķšinni.