Žunglyndi / Greinar

Óyndi

Hvaš er óyndi? 
Óyndi eša óyndisröskun (dysthymic disorder) svipar til žunglyndis en stendur lengur yfir, eša tvö įr hjį fulloršnum og eitt įr žegar um börn og unglinga er aš ręša, og einkennin eru vęgari. Afar sjaldgęft er aš žaš žurfi aš leggja einstakling inn į sjśkrahśs vegna žessarar röskunar. Tališ er aš allt aš 3% manna žjįist af óyndi og er žaš algengara į mešal kvenna heldur en karla. Óyndi getur byrjaš į öllum aldri, žótt flestir greinist meš žaš žegar žeir eru börn eša unglingar. 

Einkenni óyndis eru eftirfarandi: 

·         Léleg matarlyst eša ofįt

·         Svefnleysi eša of mikill svefn 

·         Žróttleysi eša žreyta 

·         Lķtil sjįlfsviršing 

·         Slök einbeiting eša erfišleikar viš aš taka įkvaršanir 

·         Vonleysistilfinning 

Til žess aš greining į óyndi eigi rétt į sér žurfa tvö af ofangreindum einkennum aš vera til stašar og ekki mį veša hlé į žeim ķ fleiri en tvo mįnuši. 

Hvaš veldur óyndi? 
Óyndi er eins og margar ašrar gešraskanir aš ekki er vitaš meš vissu hvaš veldur žvķ. Į hinn bóginn er vitaš aš žaš er algengara ķ sumum fjölskyldum en öšrum. Hvort žaš eru erfšir eša umhverfiš sem skipta meira mįli leikur vafi į. Einnig eru meiri lķkur į žvķ aš einstaklingur greinist meš óyndi eigi hann viš persónuleg vandamįl aš strķša, žjįist af sjśkdómi eša streitu. 

Óyndi tengist žunglyndi sterkum böndum. Flestir žeirra sem žjįst af óyndi greinast lķka meš žunglyndi eitthvern tķma į ęvinni. Žegar žaš gerist er žaš kallaš tvöföld depurš (double depression). 

Hvaš er til rįša? 
Hęgt er aš nį góšum bata meš žvķ aš taka inn lyf viš óyndi. Einnig skilar sįlfręšileg mešferš góšum įrangri. Oft er žó erfitt aš koma auga į einkennin. Flestir sem žjįst af óyndi fara eingönu til heimilislękna sem eiga oft ķ erfišleikum viš aš greina vandamįliš. Žaš į séstaklega viš žegar einstaklingur kvartar um lķkamleg einkenni (t.d. ofįt). 

Ef lyf eru gefin er mikilvęgt aš fara eftir rįšum lęknis um lyfjatöku. Įhrif lyfjanna geta komiš ķ ljós eftir margar vikur eša mįnuši. Ef žau gagna žarf aš halda įfram aš taka žau ķ nokkur įr. Sįlfręšileg mešferš samfara lyfjatöku skilar betri įrangri, hjįlpar einstaklingi aš takast į viš dagleg vandamįl og nį góšum bata.

Fjölvar Darri Rafnsson, BA ķ sįlfręši

Til baka

Prentvęn śtgįfa 

Skošanakönnun

Hefur ślit lķkama žķns mikil įhrif į hvernig žér lķšur meš sjįlfa/n žig ?
Svarmöguleikar

Skrįning į póstlista

Tölvupóstfang
Skrįšu žig į póstlista persona.is til aš fį fréttir og tilkynningar frį okkur ķ framtķšinni.