Börn/Unglingar / Greinar

Börn og lygar

"Barn lęrir žaš sem fyrir žvķ er haft", segir mįltękiš. Heišarleiki og óheišarleiki, lygi eša fals eru m.a. sišferšihugtök sem barniš lęrir af umhverfinu. Standi foreldrar barniš sitt aš lygum er žaš ešlilega įhyggjufullt. 

Börn į aldrinum 4-5 įra hafa yndi af žvķ aš hlusta į sögur og skįlda sjįlf heilu sögurnar sem eiga sér hvergi stoš ķ raunveruleikanum. Börn į žessum aldri eru oft meš óljósar hugmyndir um hvaš er raunverulegt og hvaš ekki. Žaš er mjög vafasamt aš flokka žessa sögugerš undir lygar, miklu frekar eru žęr dęmi um óbeislaš hugarflug. 

Eldra barn eša unglingur gęti logiš ķ eigingjörnum tilgangi t.d. til aš foršast skyldustarf eša til aš žurfa ekki aš taka afleišingum af gjöršum sķnum. Foreldrar ęttu aš bregšast viš hverju og einu tilviki meš žvķ aš tala viš barniš og brżna fyrir žvķ mikilvęgi heišarleika, sannleika og trausts. 

Sumir unglingar uppgötva aš žęgilegt getur veriš aš grķpa til lyginnar viss tękifęri, eins og t.d. til aš sęra ekki kęrustu eša kęrasta meš žvķ aš segja raunverulegu įstęšuna fyrir sambandssliti. Ašrir unglingar ljśga (oft aš foreldrum) til aš vernda einkalķf sitt eša til aš finnast žeir vera ašskildir frį foreldrum sķnum og sjįlfstęšir. 

Stundum geta lygar gefiš vķsbendingar um gešręn eša tilfinningaleg vandamįl. Börn sem žekkja muninn į lygi og sannleika, segja engu aš sķšur flóknar skröksögur sem geta veriš mjög trśveršugar. Börn og unglingar sem segja slķkar sögur fį gjarnan mikla athygli śt į žessar sögur. 

Jafnvel įbyrgšarfullir unglingar og börn flękjast ķ net endurtekinna lyga. Žeim finnst lygin aušveldasta leišin til aš kljįst viš kröfur foreldra, kennara og vina. Žessi börn eru ekki aš reyna aš vera vond eša illgjörn en oft reynist žeim žaš ofviša aš komast śt śr vķtahring lyginnar. 

Sumir unglingar nota lygar reglulega til aš fela önnur alvarleg vandamįl. Til dęmis mun unglingur sem į viš fķkniefnavandamįl aš etja ljśga sķ og ę hvar hann hafi dvališ, meš hverjum aš gera hvaš og ķ hvaš peningarnir hans fara. 

Hvaš į gera ef barn eša unglingur lżgur? 
Foreldrar eru mikilvęgustu fyrirmyndir barna sinna. Žegar barn eša unglingur lżgur ęttu foreldrar aš taka sér tķma til aš setjast nišur og ręša um: 

·         Muninn į milli raunveruleika og ķmyndunar, lyga og sannleika 

·         Mikilvęgi žess aš vera heišarlegur heima og annars stašar 

·         Ašra valkosti en lygar 

Ef barn eša unglingur kemur sér upp endurteknu og alvarlegu lygamynstri, gęti veriš naušsynlegt aš fį hjįlp frį fagmanneskju. Mat frį klķnķskum barnasįlfręšingi eša barna- og unglingagešlękni gęti hjįlpaš barni og foreldrum til aš skilja įstęšurnar fyrir lygunum og bent žeim į śrręši.


Byggt į efni frį American Academy of Child & Adolescent Psychiatry

Til baka

Prentvęn śtgįfa 

Skošanakönnun

Hefur ślit lķkama žķns mikil įhrif į hvernig žér lķšur meš sjįlfa/n žig ?
Svarmöguleikar

Skrįning į póstlista

Tölvupóstfang
Skrįšu žig į póstlista persona.is til aš fį fréttir og tilkynningar frį okkur ķ framtķšinni.